Mukutsvaga mararamiro ane hutano, tinowanzo tsvaga kugadzirisa hutano hwedu nenzira dzakasiyana-siyana. Kuzvimba inzira yechisikigo yemuviri yekuzvidzivirira kubva mukukuvadzwa uye kukurudzira kupora. Zvisinei, kuzvimba kwenguva refu kunogona kutungamira kumatambudziko akasiyana-siyana ehutano, uye mishonga yekuwedzera inoderedza kuzvimba mumuviri yakaratidzwa kuti inoderedza kuzvimba mumuviri. Inowanikwa muzvikafu, miriwo, nezvimwe zvinowedzera zvekudya. Kubva pakuderedza kuzvimba kusvika pakutsigira masoja edu emuviri, mishonga yekuwedzera inoderedza kuzvimba inozivikanwa nekuda kwebasa rayo rinogona kuita mukusimudzira hutano hwese. Kunyange hazvo mishonga yekuwedzera inoderedza kuzvimba ichigona kuwedzera kunobatsira kune mararamiro ane hutano, zvakakoshawo kutarisa pakudya chikafu chakaringana uye kurovedza muviri nguva dzose.
Kuzvimba ndiyo nzira yekuzvidzivirira yemuviri kana wasangana nezvinhu zvinokuvadza zvakaita semabhakitiriya, masero akakuvara, kana zvinhu zvinokugumbura. Maitiro aya akakosha emuviri anobatsira kudzivirira nekuporesa muviri kubva mukukuvara kana hutachiona. Kunyangwe kuzvimba kuchiwanzobatanidzwa nekutsvuka, kupisa, kuzvimba, uye kurwadziwa, chikamu chakakosha chekurapa.
Kana kukuvara kana hutachiona hukaitika, masoja emuviri anoburitsa makemikari akasiyana-siyana nemasero anoshanda pamwe chete kurwisa muvengi. Makemikari aya anoita kuti mitsipa yeropa iri munzvimbo yakakanganiswa iwedzere kukura, zvichiita kuti ropa riwedzere kuyerera kunzvimbo yakakuvara kana hutachiona. Kuwedzera kweropa kunokonzera kutsvuka uye kudziya munzvimbo iyi.
Panguva imwe chete, mitsipa yeropa inoyerera zviri nyore, zvichiita kuti mvura, mapuroteni, nemasero machena eropa zvidonhe munyama dzakapoteredza. Kuungana kwemvura uku kunokonzera kuzvimba, izvo zvinobatsira kuparadzanisa nzvimbo yakakuvara uye kudzivirira kupararira kwehutachiona.
Pamusoro pezvo, masero machena eropa, kunyanya ma neutrophils nema macrophages, anokwezvwa kunzvimbo dzine kuzvimba. Masero aya anomedza nekuparadza zvinhu zvinopinda mumuviri, anobvisa masero akafa, uye anotanga kugadzirisa matishu. Zvinhu zvinodzivirira kuzvimba zvakaita sehistamine nema cytokines zvinoburitswawo panguva iyi yekurwisa kuti immune system ikwanise kuramba zvinokuvadza.
Kunyange zvazvo kuzvimba kuchiita basa rakakosha mukudzivirira muviri, kunogonawo kuva nemigumisiro yakaipa kana kukasagara kwenguva refu kana kukanyanya. Kuzvimba kwenguva refu kunoitika kana masoja emuviri akanyanya kupindura kana kutadza kubvisa chikonzero chekutanga chekuzvimba. Kupindura uku kwemasoja emuviri kunoenderera mberi kunogona kutungamira mukukuvadzwa kwenyama uye kukura kwezvirwere zvakasiyana-siyana zvisingaperi, zvinosanganisira rheumatoid arthritis, asthma, uye chirwere chemudumbu chinozvimba.
Saka kuti pave nehutano hwakanaka, kudzivirira kuzvimba kwakakosha, saka chii chinonzi kudzivirira kuzvimba? Kudzivirira kuzvimba zvinoreva zvinhu kana mishonga inoderedza kuzvimba uye kuderedza zviratidzo zvayo. Zvinhu izvi zvinoshanda nekutarisa mamorekuru chaiwo uye nzira dzinobatanidzwa mukupindura kwekuzvimba. Zvinowanikwa mumishonga, mishonga yechisikigo, uye mune zvimwe zvekudya, uye zvinogonawo kuwedzerwa mukudya pamwe chete nezvinovaka muviri zvinodzivirira kuzvimba.
Kuwedzera pakuchengetedza kudya kwakanaka uye kuchinja mararamiro, vanhu vazhinji vanotendeukira kuma supplements ekudzivirira kuzvimba kuti vakunde kuzvimba zviri nani. Supplements dzekudzivirira kuzvimba dzinopa nzira yechisikigo uye yakazara yekudzora kuzvimba kusingaperi. Nekushandisa supplements idzi mumaitiro ako ezuva nezuva, unogona kuderedza kuzvimba, kuderedza marwadzo, kuvandudza mashandiro emuviri, uye kuvandudza hutano hwese.
Mishonga inorwisa kuzvimba inosanganisira zvigadzirwa zvakasiyana-siyana zvechisikigo uye zvekudya zvine simba rekudzivirira kuzvimba. Inouya mumhando dzakasiyana-siyana, kusanganisira mapiritsi, makapisi, hupfu, uye zvinwiwa. Nekutarisa zvikonzero zvekuzvimba, mishonga iyi inopa mabhenefiti akawanda ehutano, anosanganisira kuderedza marwadzo nekuzvimba, kuvandudza hutano hwemapfundo, kudzora huwandu hweshuga muropa, kusimudzira mashandiro epfungwa, uye kuwedzera rutsigiro rwemuviri. Kuisa mishonga iyi mumabasa ako ezuva nezuva kunogona kubatsira kusimudzira hutano hwese uye kuderedza njodzi yezvirwere zvisingaperi zvine chekuita nekuzvimba.
Kuzvimba inzira yechisikigo inoitika mumiviri yedu senzira yekudzivirira kukuvara, hutachiona, kana chirwere. Zvisinei, kana kuzvimba kwava kwenguva refu, kunogona kutungamira kumatambudziko akakomba ehutano. Nerombo rakanaka, kune mishonga inodzivirira kuzvimba inogona kubatsira kuderedza kuzvimba uye kudzivirira kukuvara kwenguva refu kuhutano hwedu.
●Kuderedza kuzvimba nekurwadziwa: Kuzvimba kwakawanda, kwakadai sekurwadziwa kwemajoini nekurwadziwa kwetsandanyama, kunoperekedzwa nekusagadzikana. Mishonga inorwisa kuzvimba inogona kubatsira kuderedza marwadzo nekudzivisa mamorekuru nemaitiro ekuzvimba, kuderedza kuzvimba kwakabva. Inogonawo kubatsira kuderedza zviratidzo zvine chekuita nezvirwere zvinozvimba, zvakaita searthritis neasthma.
●Kuvandudza hutano hwemwoyo: Kuzvimba kwakabatana nezvirwere zvemwoyo zvakaita sechirwere chemwoyo uye sitiroko. Nekuderedza kuzvimba, zvinhu zvinorwisa kuzvimba zvinogona kubatsira kuderedza njodzi yezvirwere izvi. Tsvagiridzo inoratidza kuti kushandisa mishonga inorwisa kuzvimba nguva dzose kunogona kuderedza huwandu hweprotein yeC-reactive, chiratidzo chekuzvimba mumuviri. Izvi zvinogonawo kuderedza njodzi yezvirwere zvemwoyo uye kuvandudza hutano hwemwoyo.
●Kuvandudza hutano hwepfungwa uye mashandiro epfungwa: Kuzvimba kwenguva refu kwakabatana nezvirwere zvinokanganisa tsinga dzakadai seAlzheimer's neParkinson's. Nekuderedza kuzvimba muuropi, mishonga inoderedza kuzvimba inogona kunonotsa kufambira mberi kwezvirwere izvi uye kukurudzira hutano hwepfungwa. Pamusoro pezvo, zvidzidzo zvakawana hukama pakati pekuzvimba nematambudziko ehutano hwepfungwa akadai sekuora mwoyo nekuzvidya mwoyo. Nekuderedza kuzvimba, mishonga inoderedza kuzvimba inogona kuva nemhedzisiro yakanaka pahutano hwepfungwa.
●Kuvandudza mashandiro emuviri wekudzivirira chirwere: Mishonga inorwisa kuzvimba inobatsirawo pakurapa zvirwere zvinorwisa muviri. Zvirwere zvinorwisa muviri zvinoitika kana muviri wemuviri ukarwisa nhengo dzawo zvisirizvo. Zvirwere zvakawanda zvinorwisa muviri, zvakaita serheumatoid arthritis ne lupus, zvinosanganisira kuzvimba kwenguva refu. Nekuderedza kuzvimba, mishonga inorwisa kuzvimba inogona kubatsira kuderedza zviratidzo uye kuvandudza hupenyu hwevanhu vane zvirwere izvi.
1. Turmeric/Curcumin
Inozivikanwa nemasimba ayo ekudzivirira kuzvimba, turmeric, kana kuti curcumin, chinhu chinobatsira zvikuru mukurapa kuzvimba kwenguva refu. Ongororo dzakawanda dzakaratidza kuti curcumin inoshanda mukurwisa kuzvimba kusingaperi. Inobatsira kudzivirira kugadzirwa kwezviratidzo zvekuzvimba mumuviri uye ine hunyanzvi hwekuchengetedza masero emuviri. Pamusoro pezvo, curcumin yakabatana nekuvandudzwa kwekugaya chikafu uye kuvandudzwa kwebasa rehuropi.
2. Chinwiwa chetii yegirini
Tii yegirini yagara ichizivikanwa nekuda kwekubatsira kwayo kwakawanda pahutano, uye zvinotorwa zvayo zvave zvichinyanya kufarirwa mumakore achangopfuura. Mishonga mikuru inoshanda inonzi catechins ine simba rekudzivirira kuzvimba. EGCG, iyo catechin inowanikwa zvakanyanya mutii yegirini, inoderedza kuzvimba uye inoderedza kushushikana kwe oxidative mumuviri. Chinwiwa chetii yegirini chinogonawo kubatsira mukugadzirisa huremu, kutsigira mashandiro europi, uye kubatsira kuderedza njodzi yezvirwere zvisingaperi.
OEA imorekuru yemafuta inowanikwa zvakasikwa iri yemhuri yeN-acylethanolamine (NAE). Inogadzirwa mumatishu akasiyana-siyana mumuviri wedu, kunyanya mukupindura kuzvimba nekurwadziwa. Tsvagiridzo inoratidza kuti OEA inogona kudzivirira kugadzirwa kwemamorekuru anokonzera kuzvimba anoita basa guru mukutanga nekufambira mberi kwekuzvimba.
OEA yakawanikwa ichichinja mashandiro emasero ekudzivirira muviri, kusanganisira macrophages nema lymphocytes anokonzera kupindura kwekuzvimba. Nekuderedza kushanda uye kutama kwemasero aya ekudzivirira muviri kunzvimbo dzekuzvimba, OEA inogona kubatsira kuderedza kugadzirwa kwezvinokonzeresa kuzvimba, nokudaro ichideredza zviratidzo zvine chekuita nekuzvimba kwenguva refu.
Pamusoro pezvo, OEA ine simba rekudzivirira kuzvimba nekushandisa mareceptor chaiwo, akadai se peroxisome proliferator-activated receptor-α (PPAR-α) uye transient receptor potential vanilloid type 1 (TRPV1) channels. Mareceptor aya anozivikanwa kudzora kuzvimba uye nzira dzekurwadziwa mumiviri yedu. Nekushandisa mareceptor aya, OEA inodzivisa kugadzirwa kwemamorekuru anokonzera kuzvimba uye inodzivisa kutapurirana kwezviratidzo zvekurwadziwa, zvichipa mabhenefiti maviri ekuzvimba kusingaperi kunoenderana nekurwadziwa.
Zvinofadza kuti, OEA yakaratidzwawo kuti ine simba rekudzivirira kuzvimba mudumbu (GI). Kuzvimba kwenguva refu kwedumbu idambudziko rinowanzoitika rinogona kukonzera zvirwere zvakaita sechirwere chemudumbu chinozvimba (IBD). Tsvagiridzo inoratidza kuti OEA inogona kuderedza kuzvimba mudumbu nekuchinja mashandiro emasero emuviri uye kukurudzira kugadziriswa kwenyama yemudumbu.
Pamusoro pezvo, OEA yakawanikwa iine simba rekudzivirira kushanda kwe nuclear factor κB (NF-κB), iyo inoreva kuti chinhu chikuru chinobatsira mukugadzirisa kuzvimba. NF-κB inozivikanwa nekukurudzira kuratidzwa kwemajini anogadzira zvinhu zvinokonzeresa kuzvimba. Nekudzivisa kushanda kweNF-κB, OEA inogona kuderedza kugadzirwa nekuburitswa kwezvinhu izvi zvinokonzeresa kuzvimba, nokudaro ichidzivisa kuzvimba kusingaperi.
Mubvunzo: Ndezvipi zvinovaka muviri zvinorwisa kuzvimba?
A: Mishonga yekudzivirira kuzvimba zvinhu zvechisikigo zvinobatsira kuderedza kuzvimba mumuviri. Inogona kusanganisira mavhitamini akasiyana-siyana, zvicherwa, uye mishonga inobva mumiti yakaratidzwa kuti ine simba rekudzivirira kuzvimba.
Mubvunzo: Mishonga yekudzivirira kuzvimba inoshanda sei?
A: Mishonga inorwisa kuzvimba inoshanda nekuderedza kugadzirwa kwemakemikari anorwisa kuzvimba mumuviri uye kukurudzira kugadzirwa kwemakemikari anorwisa kuzvimba. Izvi zvinobatsira kuderedza kuzvimba uye zvinogona kupa zororo kune zvirwere zvine chekuita nekuzvimba kwenguva refu.
Chiziviso: Chinyorwa ichi ndecheruzivo rwese chete uye hachifanirwe kutorwa semazano ekurapa. Mamwe emashoko eblog anobva paInternet uye haasi ehunyanzvi. Iyi webhusaiti ine basa rekugadzirisa, kuronga nekugadzirisa zvinyorwa chete. Chinangwa chekutumira rumwe ruzivo hazvirevi kuti unobvumirana nemaonero ayo kana kusimbisa chokwadi chezviri mukati mayo. Gara uchibvunza nyanzvi yehutano usati washandisa chero mishonga yekuwedzera kana kuita shanduko kuhurongwa hwako hwehutano.
Nguva yekutumira: Zvita-06-2023
